مهندسی ارزش

مقدمه :

در سال ۱۳۷۵ نظام فنی و اجرایی طرح های عمرانی کشور تصویب شده است . از این تاریخ به بعد مبحث مهندسی ارزش که در بهره وری منابع نقش تعیین کننده ای دارد . در ایران مورد توجه قرار گرفت . مهندسی ارزش یک روش منسجم برای رسیدن به بالاترین ارزش به ازای هر واحد پولی است که هزینه شده ، در حالی که کیفیت ، ایمنی ، قابلیت اطمینان و قابلیت نگهداری ، حفظ و یا ارتقاء یابد .

سیر تاریخی مهندسی ارزش :

مهندسی ارزش مانند سایر علوم در مدیریت منابع و تصمیم گیری از قبیل برنامه ریزی خطی ، نظریه صف و… بعد از جنگ جهانی دوم مطرح شد . مهندسی ارزش با استفاده از تجارب گذشته و تلفیق آن با خلاقیت و ابتکار به دنبال شناسایی و حذف هزینه های غیر ضروری و کوتاه کردن زمان اجراء و بهینه سازی با حفظ کیفیت استاندارد طرح هاست .

مفهوم ارزش :

ارزش هرچیز با توجه به بهایی که برای دستیابی به آن می پردازید تعیین می شود به عبارت دیگر ، تولید کنندگان همواره باید از دیدگاه مشتری در مورد ارزش تولیدات خود قضاوت کنند هنگامی که مشتری یا کارفرما بتواند انتظارات مورد نیاز خود را به بهینه ترین قیمت ممکن و در زمان مناسب با کیفیت مورد انتظار تامین کند بیشترین احساس رضایت را خواهد داشت ارزش یک ساختمان در کاهش هزینه های انرژی ، کیفیت بالا و کاهش ضایعات ساختمانی است .

تعاریف مهندسی ارزش :

کاراترین روش از نظر هزینه که با اطمینان بتواند یک کارکرد را به انجام رساند و در عین حال کیفیت و سایر انتظارات مشتری را برآورده کند .

مهندسی ارزش یک رهبانیت سازمان یافته خلاق ، باهدف تشخیص موثر هزینه های غیر ضروری است .

مهندسی ارزش یک کوشش سازمان یافته برای تحلیل عملکرد سیستم ها ، تجهیزات ، خدمات و موسسات ، به منظور رسیدن به عملکرد واقعی با کمترین هزینه در طول عمر پروژه است که سازگار با کیفیت و ایمنی مورد نظر است .

در تعاریف مهندسی ارزش ، پنج کلید واژه به کار رفته است .

  • ساختار یافته ۲- چند تخصصی    ۳- تحلیل کارکرد    ۴- ارزش      ۵- هزینه دوره عمر

در کدام پروژه ها از مهندسی ارزش استفاده می شود :

الف ) دارای هزینه بالا باشد تا امکان صرفه جویی به اندازه ای شود که مطالعه روی آن ارزشمند شود .

ب ) دارای ارزش پایین یا عملکرد ضعیف باشد تابتواند بررسی روش های جایگزین ، توجیه پذیر باشد .

زمان اجرای مهندسی ارزش :

  • مرحله شناسایی پروژه ۲- مرحله امکان سنجی   ۳- مرحله توسعه گزینه ها   ۴- مرحله طراحی کلی

۵- مرحله انتخاب گزینه ها و روش های ساخت          ۶- مرحله طراحی تفضیلی و طراحی اجزاء

۷- مرحله پیش از ساخت     ۸- مرحله نگهداری و بهره برداری   ۹- مرحله بازنگری پس از اجرای پروژه

فرآیند مهندسی ارزش :

فرآیند مهندس ارزش به هفت فاز تقسیم شده و هر فاز دارای چند مرحله است

  • جمع آوری اطلاعات ۲- تحلیل کارکردها    ۳- خلاقیت ها    ۴- ارزیابی    ۵- بسط و توسعه

۶- ارائه گزارش             ۷- ممیزی و ارزیابی

حوزه های کاربردی مهندسی ارزش :

در آغاز مهندسی ارزش فقط در محیط های سخت افزاری به کار گرفته شده و توسعه یافت . ولی در سال های اخیر ، مهندسی ارزش در حوزه های مختلف استفاده شده است . مهندسی ارزش را می توان در همه جا به کار برد ولی دامنه کاربرد این روش اغلب توسط ذهنیت کاربران محدود می شود.

نتایج بدست آمده از انجام مهندسی ارزش در پروژه ها :

  • پایین آوردن هزینه تولید و افزایش رضایت کارفرما
  • به حداقل رساندن پیچیدگی های تولید و کم کردن زمان تولید
  • استفاده از اندیشه ها و خلاقیت ها
  • بهنه کردن فرآیند های کاری و کاهش مخارج سرمایه گذاری
  • ارتقاء یا ثبات کیفیت نه کاهش هزینه به قیمت کاهش کیفیت
  • افزایش سهم بازار و حصول اطمینان برای سود آوری و افزایش توان رقابت در بازار

اصول مهندسی ارزش :

ارنست بوی رئیس انجمن مهندسان ارزش آمریکا معتقد است مهندسی ارزش اولویتی برای عنصر خاصی قائل نیست بلکه روشی است برای فکر کردن که تعدادی روش با تکنیک را به منظور به کارگیری در مراحل عمل خود به خدمت می گیرند .

اصول مهندسی ارزش شامل وظائف ، تکنیک ها و پرسش های کلیدی است که به دنبال کسب اهداف طرح مهندسی ارزش استفاده شده و هدف آن “دستیابی به طراحی عالی ” می باشد . این اصول از نظر تصمیم گیری و حل مسئله دارای اهمیت ویژه ای بوده و شامل موارد ذیل می باشد .

  • از کار تیمی استفاده کرده و باید بر موانع غلبه شود
  • روابط انسانی خوبی باید داشت و شنونده خوبی باید بود
  • از پرسش ها ی و از چک لیست استفاده کرد و همه چیز را ثبت کرد
  • خوب قضاوت کرد و دارای تفکر بهبود کیفیت باشیم

بررسی عملکرد مهندسی ارزش در مقوله مدیریت پروژه :

پس از گذشت نیم قرن از زمان طرح مهندسی ارزش این ابزار نوین مدیریتی با توجه به قابلیت های عملیاتی گسترده اش مواجه با رشد روز افزون در دنیا شده است و هر ساله پروژه های بیشتری از مهندسی ارزش در چرخه عمر خود استفاده می کنند از طرف دیگر مدیریت پروژه نیز در سال های اخیر با توجه به گستردگی و پیچیدگی طرح ها و کمبود منابع دچار تغییرات زیادی شده است وبا به کار گیری شیوه های نوین مدیریتی استفاده بیشتر از نیروی انسانی ، کارگروهی ، خود جمعی ، توزیع اختیار ها و مسئولیت ها را هدف قرار داده است .

منابع :  کتاب ” مبانی مدیریت پروژه” از دکتر گلابچی

 

تهیه کننده : مهندس ناصر غلامی

Print Friendly

نوشتن دیدگاه

آدرس پست الکترونیک شما منتشر نخواهد شد.لطفا فیلد های که دارای ستاره هستند را پر کنید *

*


*